Konstal 105Na

Pierwsze 8 wagonów Konstal 105N dostarczono do Częstochowy w 1975 roku, 2 lata po ostatnich dostawach 102Na. Od początku formowano je w składy dwuwagonowe, nie tworzono tzw. trójskładów jak np. w Krakowie. Oryginalnie pomalowane były na kremowo- ciemnoczerwono, potem przemalowywano je w całości na ciemnoczerwono. Druga partia 6 tramwajów została dostarczona w 1979, nie różniła się od pierwszej. Ponumerowano je 636-643 oraz 644-649. W 1982 roku do zakładów Konstala wysłano na modernizację do typu 105Na pierwszą partię tramwajów, a w 1991 roku pozostałe 6 wagonów. Świetliki na tablice nad drzwiami nie były wykorzystywane.

Pierwsza dostawa tramwajów 105Na była w 1980 (672-681) i nadal pojawiało w nich się sporo elementów poprzedniej wersji tramwaju np. zabudowa nad drzwiami z zaspawanymi świetlikami (np.672,678), szeroka atrapa na przodzie (680), układ ukrotnień (np.676,679 pomiędzy reflektorami). Pomalowane były w całości na ciemnoczerwono. Kolejny dostawy nastąpiły w 1984 roku (682-691), w 1985 roku (692-697), w 1988 roku (601-608), w 1989 roku (609-612) oraz ostatnia w 1990 roku (613-616).

Po wycofaniu 102Na w 1998 roku z ruchu liniowego, w taborze MPK 100% tramwajów liniowych stanowiły 105Na w liczbie 56 sztuk (28 składów). Wagony zaczęto również przemalowywać w barwy z początku eksploatacji, kremowo-czerwone. Przez wiele lat tramwaje oklajane były w reklamy, a 695+697 został pomalowany w "literki" w 2014 przez mieszkańców.

W chwili dostaw były to najnowocześniejsze tramwaje w mieście, sterowanie korbowe znane z 102Na i 4N1 zastąpino pedałami. Do tego wygodniejsza kabina z zabudową zwiększała komfort pracy motorniczego. 4 pary drzwi bardzo przyśpieszały wymianę pasażerską, a ich szybki mechanizm dodatkowo ułatwiał postoje. Nowoczesna kańciasta bryła z dużą ilością przeszkleń budziła podziw w sród pasażerów. Wadą tramwajów a jednocześnie atutem był hamulec, działajacy zero-jedynkowo. Mógł być albo włączony albo wyłączony, nie dało się zacząć płynnie hamować przez co szarpało to pasażerami, ale za to ulatawiało obsługę i zatrzymanie wagonu.

MPK wprowadzało różne modyfikacje w czasie eksploatacji. Najpopularniejszą było zastawienie dolnych szyb we wszystkich drzwiach (poza motorniczego), zrobiono to w prawie każdym wagonie. W wielu wagonach demontowano gniazda jazdy ukrotnionej (638,641,643,674,675,679,681,688,697). Większość wagonów ma przemalowane poręcze na żółto w celu poprawienia ich widoczności. W 2003 zmodernizowano układ siedzeń w składzie 674+673, a w 2005 w wagonach 641 i 642. W 641 zamontowano również biletomat na okres wrzesień-grudzień 2016.

W 2003 roku zezłomowano wagony 640 i 643, były to pierwsze zezłomowane wagony 105Na. Kolejne 6 wagonów zezłomowano w latach 2004-2005. Kolejne 2 wagony zezłomowano dopiero w 2013 roku. W 2015 roku wagony 637 i 642 przekazano do CS PSP do ćwiczeń. Od 2018 zaczęto masowo złomować wagony 105Na, zaczynając od 2 wagonów. W 2019 zezłomowano 5 wagonów, a 689 sprzedano firmie Prefa z Krzeszowic gdzie pełni rolę reklmy/pomnika. W 2020 roku zezłomowano 7 wagonów a dwa, 692 i 693, sprzedano prywatnemu miłośnikowi z Wrocławia, w 2021 roku 3 wagony, w 2022 roku sprzedano 685 do tego samego miłośnika i inne 9 wagonów zezłomowano. Od tego czasu nie pozbyto się żadnych wagonów, mimo poważnego wypadku 695 w stycznie 2025 i przypuszczeń, że zostanie złomowany, po ponad pół roku wrócił do ruchu naprawiony i odmalowany.

Skład 648+649 oficjalnie zostanie zachowany jako zabytek, jednak MPK planuje zachować 4 wagony, pozostałe 2 nie są znane, ale według plotek drugim składem może być 695+697 ze względu na swój oryginalny stan oraz nieopłacalną, ale jednak wykonaną, naprawę po wypadku.

Informacja pasażerska:

Oryginalnie tramwaje używały standardowych tablic, z większym kasetonem na numer linii i mniejszym na kierunek, początkowo standardową, a później z wszystkim pętlami na jednej stronie i obrotową strzałką na środku. Na początku XXI wieku, z inicjatywy Tomasza Haładyja z CKMKM, zaczęto we wszystkich wagonach montować tablice taśmowe z każdym kierunkiem dla każdej linii, sterowane ręcznie przez motorniczego dla całego tramwaju. Większość wagonów miała te tablice na przodzie, ale w wagonach 601-612 zamontowano świetlik z taką tablicą nad trzecimi drzwiami. Po otwarciu linii 3 zminiono listę kierunków wprowadzając nowe nazwy przystanków Kucelin > Kucelin-Szpital, Fieldorfa > Fieldorfa Nila, Raków PKP > Raków Dworzec PKP. Od tego czasu nie używane były również świetlik nad trzecimi drzwiami, tam kierunki nie zostały zaktualizowane i w tych wagonach przywrócono zwykłe tablice. Od 2019 w wagonach zaczęto montować wyświetlacze LEDowe, pierwszy dostał je skład 611+612, później również 615+616, 684+688 i 685+686. W podobnym czasie zlikwidowano również ostatnie świetliki nad trzecimi drzwiami. W połowie 2020 wyświetlacze zamontowano również w 613+614, w 2022 roku w 644+645 a jako ostatni w 2023 dostał je 695+697. 648+649 został jako jedyny z dawnymi tablicami, ponieważ zostanie zachowany jako zabytek. Od około 2006 roku rozwinięto również informacje wewnątrz pojazdów, zamontowano wyświetlacze ETL za kabiną motorniczego oraz głośniki do zapowiedzi w zabudowach maszyn drzwi.